Hoortoestellen: een mogelijk hulpmiddel voor de preventie van dementie

De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat wereldwijd 1,5 miljard mensen aan gehoorverlies lijden, een aantal dat naar verwachting zal toenemen met de vergrijzing van de bevolking. Gehoorverlies zou een aanpasbare risicofactor voor dementie kunnen zijn, aangezien het in verband wordt gebracht met een verhoogd risico op cognitieve stoornissen en een versnelde cognitieve achteruitgang. Het is dus mogelijk dat behandelingen zoals een hoortoestelaanpassing dementie kunnen voorkomen of vertragen.

De verwachte toename van het aantal gevallen van dementie wereldwijd vereist innovatieve preventie- en interventiemaatregelen. Bij gebrek aan een curatieve behandeling van dementie richt het onderzoek zich op het identificeren van de risicofactoren die samenhangen met de progressie van dementie. Het uitstellen van het begin van dementie met slechts 5 jaar zou kunnen leiden tot een vermindering van 57% van het aantal gevallen van dementie en een afname van 40% van de kosten voor zorg en diensten in 2050.

Is er een verband tussen gehoorverlies, cognitieve achteruitgang en dementie? Systematische reviews en meta-analyses gebaseerd op epidemiologische studies hebben wisselende resultaten getoond, deels vanwege methodologische verschillen.

Deze systematische reviews omvatten ook cross-sectionele studies, die niet ingaan op de volgorde waarin gehoorverlies en cognitieve achteruitgang optreden. Tot slot verwijst dementie naar verschillende ziekten die de cognitie beïnvloeden. De meest voorkomende is de ziekte van Alzheimer, gevolgd door vasculaire dementie. Tot nu toe hebben weinig studies onderzocht of gehoorverlies geassocieerd is met specifieke subtypes van dementie.

In deze context identificeerde een team van onderzoekers cohortgegevens over gehoorverlies op volwassen leeftijd als risicofactor voor incidentie van cognitieve stoornissen en dementie. De onderzoekers hebben ook dosis-respons- en risicogegevens voor verschillende subtypes van dementie geëvalueerd.

In totaal werden 50 studies met 1 548 754 deelnemers opgenomen in de analyse. De meeste studies waren prospectief (74%). In totaal werden 24 studies uitgevoerd in de Verenigde Staten, 10 in Europa, 5 in Australië en 11 in Oost-Azië. De incidentie van dementie werd als uitkomst gerapporteerd in 33 studies, cognitieve achteruitgang in 16 studies, milde cognitieve stoornissen in 3, dementie door de ziekte van Alzheimer in 5 en vasculaire dementie in 3.

Uit de analyse bleek dat gehoorverlies, als dichotome variabele, geassocieerd was met het risico op incidentie van dementie (HR:1,35), milde cognitieve stoornissen (HR:1,29), niet-gespecificeerde cognitieve achteruitgang (HR:1,29) en de ziekte van Alzheimer (HR:1,56), maar niet met vasculaire dementie. Het ontbreken van een significant verband met vasculaire dementie kan worden verklaard door het feit dat slechts drie studies specifiek het verband tussen gehoorverlies en vasculaire dementie onderzochten, wat resulteerde in een beperkte statistische kracht. Twee van de drie studies hebben ook gecorrigeerd op cardiovasculaire factoren, wat van invloed kan zijn geweest op het verband.

De resultaten van deze studie ondersteunen de mogelijkheid van een oorzakelijk verband tussen gehoorverlies op volwassen leeftijd en dementie. Ten eerste, ondanks een zekere heterogeniteit inzake populatie, methodologie en type cognitieve uitkomst, toonden de meeste meta-analyses die door het onderzoeksteam werden uitgevoerd een statistisch significante toename van het risico voor alle cognitieve uitkomsten. Ten tweede toonden de resultaten een dosis-responsrelatie aan, waarbij elke afname van 10 dB van het gehoorvermogen geassocieerd was met een toename van 16% in het risico op dementie. Tot slot werd in de studie een tijdsverloop vastgesteld tussen gehoorverlies en dementie. Dementie heeft echter een lang prodroom van meerdere jaren, zodat een omgekeerde oorzakelijkheid niet volledig uitgesloten kan worden.

Bovendien zijn er bewijzen dat behandeling met hoortoestellen het verband tussen gehoorverlies en de ontwikkeling van cognitieve stoornissen en dementie kan verminderen. Zo toonde een observationele meta-analyse met 137 484 deelnemers aan dat het gebruik van hoortoestellen geassocieerd was met een afname van 19% van het risico op cognitieve achteruitgang op lange termijn en een verbetering van 3% van de resultaten van cognitieve tests op korte termijn.

De auteurs concluderen: “Deze meta-analyse van cohortstudies heeft overtuigend bewijs geleverd, in verschillende contexten en studieopzetten, dat gehoorverlies op volwassen leeftijd een sterke en consistente onafhankelijke risicofactor voor dementie is. Gehoorverlies op volwassen leeftijd kan ook worden behandeld, meestal met hoortoestellen. Onze resultaten suggereren dat die behandeling ook het risico op dementie kan verminderen.”

table { border: 1px solid #c4c7c5; border-radius: 4px; font-size: 16px; } th { padding: 18px 16px; text-align: left; } td { padding: 16px; border-top: 1px solid #c4c7c5; } .katex-mathml{ display: block; text-align: center; } .katex-html { display: none; } 

_{^{1. Yu R.-C. et al., Adult-onset hearing loss and incident cognitive impairment and dementia–A systematic review and meta-analysis of cohort studies. Ageing Research Reviews 98 (2024), 102346}}

_{^{2. Sperling R. A. et al., Toward defining the preclinical stages of Alzheimer’s disease: recommendations from the National Institute on Aging-Alzheimer’s Association workgroups on diagnostic guidelines for Alzheimer’s disease. Alzheimers Dement. 2011;7(3):280-292}}

_{^{3. Zissimopoulos J. et al., The Value of Delaying Alzheimer’s Disease Onset. Forum Health Econ Policy. 2014;18(1):25-39}}

_{^{4. Yeo, B.S.Y. et al., Association of hearing aids and cochlear implants with cognitive decline and dementia: a systematic review and meta-analysis. Jama Neurol. 2022; 80 (2), 134–141}}

Lees ook binnen dit dossier 'xxx'